Το Κομμένο Άρτας στο Μόναχο

Με την «Αγαπημένη μου αδελφή Αλεξ…»

 

Στο Μόναχο της Γερμανίας θα ταξιδέψει το Κομμένο και ο ματωμένος γάμος της Αλεξάνδρας.  Από τις 19 έως 22 Φλεβάρη οργανώνονται από τη συντακτική ομάδα του περιοδικού Δραχμή, την Ηπειρωτική Κοινότητα Μονάχου και την Ένωση Ελληνικών Συλλόγων Μονάχου μια σειρά από εκδηλώσεις που αναδεικνύουν το έγκλημα πολέμου της Βέρμαχτ στο Κομμένο και αποδίδουν τιμή στα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας, με κορύφωση τη νύφη Αλεξάνδρα και το ματωμένο της γάμο.  


 

Οι εκδηλώσεις, που αποτελούν μέρος της καμπάνιας «Πόλεμο; Ποτέ ξανά», αρχίζουν την Παρασκευή 19 Φλεβάρη με την παράσταση του Gunter Baby Sommer «Γάμος στο Κομμένο». Πρόκειται για μια μουσικοδραματική διασκευή βασισμένη στο μυθιστόρημα του Δημήτρη Βλαχοπάνου «Αγαπημένη μου αδελφή Αλεξ…».

Η παράσταση θα δοθεί στο Πνευματικό Κέντρο του Μονάχου σε μετάφραση από τα ελληνικά στα γερμανικά της Αρτινής φιλολόγου Κατερίνας Σχισμένου. Συμμετέχουν στα πνευστά η Katharina Sommer και στην ερμηνεία κειμένων του βιβλίου οι ηθοποιοί Nantine Quittner και Lotti Karotti. Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον περασμένο Μάη στη Βαϊμάρη στα γερμανικά από το ίδιο σχήμα. Παραστάσεις  του έργου έγιναν εν συνεχεία σε Άρτα, Γιάννενα, Αίγιο και Αθήνα τον περασμένο Νοέμβρη στα ελληνικά με τη συμμετοχή της Θεοδώρας Θεοχάρη και της Μάγδας Σιώζου. Τόσο το γερμανικό όσο και το ελληνικό κοινό παρακολούθησαν με κατάνυξη τις παραστάσεις, αλλά ταυτόχρονα αποτύπωσαν μέσα τους το δράμα που έζησε το Κομμένο εκείνο το πρωινό της 16ης Αυγούστου 1943.


 

Μιλώντας για το έργο του «Γάμος στο Κομμένο», ο Gunter σημειώνει:  «Μετά το Songs for Kommeno, επιχείρησα μια μουσική επεξεργασία της ιστορίας του Κομμένου τοποθετώντας την πάνω σε μια λογοτεχνική βάση. Εδώ έχουμε μιαν αφηγηματική ιστορία με δύο παραμέτρους: τη γλωσσική και τη μουσική. Η μουσική λειτουργεί αφαιρετικά σε σχέση με τη γλωσσική πληροφορία. Δεν αρκεί μόνο μια γλωσσική πληροφορία, αλλά μέσω της ποιητικής ταύτισης και λυρικότητας δίνεται η ίδια πληροφορία μέσω μιας άλλη πηγής. Έτσι ο ακροατής έχει αναπτύξει μια σχέση καλλιτεχνική και ουσιαστική, που την έχει επεξεργαστεί γλωσσικά και συναισθηματικά».

Την επόμενη μέρα, Σάββατο 20 Φλεβάρη, ακολουθεί θεατρική παράσταση με θέμα το ολοκαύτωμα του Κομμένου, βασισμένη στο βιβλίο «Αγαπημένη μου αδελφή Αλεξ…». Η παράσταση την οποία διευθύνει η θεατρολόγος Ηρώ Κοστράκη θα δοθεί στο Πνευματικό Κέντρο των Αγίων Πάντων. Συμμετέχουν οι ηθοποιοί Εύα Γρίβα και Κώστας Παπαδόπουλος. Στην αφίσα που αναρτήθηκε από την υπεύθυνη παραγωγής Ιωάννα Παναγιώτου – Μάμαλη, σημειώνεται χαρακτηριστικά:  Η Άρτα κάτω από τον αγκυλωτό σταυρό, 16.08.1943 ναζί στρατιώτες σκορπούν το θάνατο σε 317 ανήμπορους γέροντες και άμαχα γυναικόπαιδα, ανάμεσά τους 97 παιδιά και 36 βρέφη. 


 

Στο περιθώριο των δύο αυτών μεγάλων παραστάσεων έχουν προγραμματιστεί συζητήσεις με  ελληνικό και γερμανικό κοινό σχετικά με τα εγκλήματα πολέμου, το ολοκαύτωμα του Κομμένου και τις οφειλές της Γερμανίας απέναντι στην Ελλάδα.  Έχουν προγραμματιστεί, επίσης, επισκέψεις και σχετικές ομιλίες σε σχολεία του Μονάχου.

Στις εκδηλώσεις όλων των ημερών καθοριστικής σημασίας θα είναι η παρουσία του Δημήτρη Βλαχοπάνου, συγγραφέα του βιβλίου «Αγαπημένη μου αδελφή Αλεξ…», καθώς και της Κατερίνας Σχισμένου, μεταφράστριας των κειμένων που περιλαμβάνονται στο μουσικό δράμα «Γάμος στο Κομμένο».

Το Κομμένο ταξιδεύει στο χρόνο και στο χώρο. Η τραγική σελίδα του μαρτυρικού Κομμένου διεθνοποιείται. Γιατί το Κομμένο δικαιούται μια μεγαλύτερη, μια ξεχωριστή  θέση στην εθνική και παγκόσμια ιστορία. Και δικαιούται να μνημονεύεται πρώτο στον κατάλογο των ολοκαυτωμάτων και των σφαγών όλων των πολέμων.

Οι απόγονοι των εκτελεστών και των θυμάτων πολέμου ενώνουν και διατρανώνουν τη φωνή τους: ποτέ ξανά πόλεμος, ποτέ ξανά εγκλήματα πολέμου εναντίον ανυπεράσπιστων και αθώων πολιτών. Και απαντούν στην αγριότητα του πολέμου, των εγκλημάτων του και της κτηνωδίας του με τη γλυκύτητα της τέχνης και της μουσικής.